De CSRD-richtlijn is een wettelijke verplichting: hoe voldoe je? Wat houdt het in? En welke stappen zet je eerst?
In 2021 is de CSRD-richtlijn, in lijn met de Europese Green Deal, aangenomen: een wettelijke verplichting die duizenden bedrijven, per 2024, verplicht tot duurzaamheidsrapportage. Gevolg hiervan is dat veel organisaties hard aan de slag moeten om tijdig aan de verplichting te kunnen voldoen. Wil je namelijk in 2024 voldoen, dan moet je in 2022 al starten met de voorbereidingen. Hoe zit dat precies? In dit artikel leggen we dat uit. Daarnaast beantwoorden we de vragen ‘wat is de CSRD-richtlijn?’, ‘wat houdt de CSRD in?’ en ‘voor wie is het verplicht?’. Tot slot helpen we organisaties op weg met een uiteenzetting van de te nemen stappen.
Stel vrijblijvend je vraag aan onze adviseurs!
Update 04-09-2025: Let op! Niet alle informatie in dit blogartikel is actueel. In februari 2025 heeft de Europese Commissie een zogeheten “omnibuspakket” geïntroduceerd, waarmee enkele CSRD eisen die in dit blog genoemd worden, niet meer van kracht zijn. Het gaat om de drempelwaarden, wanneer de rapportageplicht ingaat en de complexiteit van de rapportage. De specifieke inhoud van het omnibuspakket bespreken we in onderstaand blog “Wijzigingen rondom de CSRD: Wat betekent dit voor jouw organisatie?“. De overige informatie in dit huidige blog is nog altijd actueel, zoals de ESRS standaarden en de uitleg over Dubbele Materialiteit.
CSRD is de afkorting van ‘Corporate Sustainability Reporting Directive’. De CSRD-richtlijn is op 21 april 2021 door de Europese Commissie aangenomen. Wat is de CSRD-richtlijn? De CSRD-richtlijn verplicht duizenden bedrijven tot duurzaamheidsrapportage. Vanaf 2024/2025 moet een grote groep bedrijven verplicht gaan rapporteren over de milieu- en sociale impact van de bedrijfsactiviteiten en deze informatie laten toetsen door een accountant.
Het doel van de CSRD is de kwaliteit van informatie en transparantie over milieu– en sociale impact van bedrijven te vergroten en op die manier de transitie naar een duurzame economie – in lijn met het klimaatbeleid vanuit de EU, te ondersteunen.
De CSRD-richtlijn is namelijk gekoppeld aan de Europese Green Deal, het klimaatbeleid vanuit de Europese Unie waarin acties en maatregelen bepaald zijn om het hoofddoel te bereiken: in 2050 klimaatneutraal zijn. Eén van de harde eisen binnen deze Green Deal is een reductie van de CO2-emissie in 2030 met 50% (t.o.v. 1990).
In het verlengde daarvan heeft de Nederlandse overheid als doel gesteld: 1) de uitstoot van broeikasgassen in Nederland in 2030 met 49% te verminderen in vergelijking met 1990 en 2) in 2050 moet die verminderde uitstoot op 95% liggen (t.o.v. 1990).
Met de CSRD-richtlijn wil men bereiken dat er meer relevante en vergelijkbare informatie over duurzaamheidsbeleid en -resultaten beschikbaar komt. Op die manier is beter te monitoren wat de status is ten opzichte van de in de EU Green Deal gestelde klimaatdoelen. Werk aan de winkel dus voor het bedrijfsleven: de nieuwe wet- en regelgeving verplicht bedrijven hun verantwoordelijkheid te nemen op weg naar een meer duurzame economie.
De CSRD is een uitbreiding van de bestaande Europese richtlijn rondom duurzaamheidswetgeving, de NFRD uit 2018, welke voorschrijft dat:
Naast de NFRD is er ook nog de EED. De EED verplicht bedrijven om hun energiestromen in kaart te brengen. De CSRD-richtlijn is op dit alles een aanvulling en bovenal voor veel meer bedrijven van toepassing vanwege de brede criteria.
Met de komst van de CSRD-richtlijn wordt daarom de scope van organisaties die verplicht moeten rapporteren aanzienlijk verruimd. De verplichting geldt voor alle beursgenoteerde bedrijven en bedrijven die aan twee van de volgende drie criteria voldoen:
Met de komst van de CSRD-richtlijn, en de verruimde scope, is het voor veel bedrijven zaak om snel aan de slag te gaan om in 2024/2025 aan de CSRD-verplichting te kunnen voldoen. Vooralsnog is het CSRD-voorstel nog niet formeel geadopteerd in Europa, maar de definitieve verordening wordt later in 2022 verwacht. Dat betekent dat:
Wie in 2024 wil voldoen aan de rapportageplicht van de CSRD, zal dus in 2022 aan de slag moeten met het treffen van voorbereidingen. Om in 2024 te kunnen rapporteren moet er namelijk vanaf 1 januari 2023 gestart worden met verzamelen van data. Voor mkb-bedrijven, die vanaf 2026 moeten rapporteren, is het zaak om uiterlijk in 2024 alles in te (gaan) richten. Kortom: er komt ontzettend veel werk op organisaties af om op tijd aan alle verplichtingen te kunnen voldoen.
Dat bedrijven aan de slag moeten, meer moeten rapporteren en dat er ook aanvullende rapportagevereisten komen moge duidelijk zijn. Maar wat houdt de CSRD-rapportageplicht dan precies in? Wat dient er in een dergelijke rapportage te staan? Voorop gesteld: e.e.a. daaromheen is nog in ontwikkeling, maar de volgende aspecten dienen in elk geval benoemd te worden:
De CSRD-rapportage dient gekoppeld te worden met andere EU-regelgeving (SFDR en EU Taxonomy), beschikbaar te zijn in elektronisch format en, zoals hierboven al benoemd, dient de informatie getoetst te worden door een accountant.
De ESRS zijn rapporteerstandaarden die richtlijnen bieden aan organisaties die moeten rapporteren over duurzaamheid. Zo is het voor de CSRD-richtlijn verplicht om te rapporteren volgens de ESRS. De ESRS zijn zo samengesteld dat een organisatie de impact dat het heeft op milieu, sociale en bestuurlijke onderwerpen (de zogeheten ESG-categorieën) openbaar maakt in hun duurzaamheidsrapportages. Onder elk van deze categorieën vallen enkele milieu-thema’s die veelal meegenomen moeten worden in de duurzaamheidsrapportage. Echter, de ESRS eisen specifiek dat een milieu-thema meegenomen moet worden als het “dubbel materieel” is. Wat dat precies is, vertel ik hieronder.
Let op: De milieuthema’s die benoemd worden in de ESG-categorieën zijn over het algemeen belangrijk thema’s om mee te nemen, maar er zal altijd nog gekeken moeten worden naar de specifieke milieuthema’s die zich voordoen binnen jouw organisatie. Ga dus niet alleen maar uit van de thema’s uit de ESG-categorieën bij de materialiteitsanalyse.
Algemene standaarden
ESRS 1: Algemene vereisen
ESRS 2: Algemene toelichten
Thematische standaarden
Environment
ESRS E1: Klimaatverandering
ESRS E2: Verontreiniging
ESRS E3: Water en mariene hulpbronnen
ESRS E4: Biodiversiteit en ecosystemen
ESRS E5: Materiaalgebruik en circulaire economie
Social
ESRS S1: Eigen personeel
ESRS S2: Werknemers in de waardeketen
ESRS S3: Getroffen gemeenschap
ESRS S4: Consumenten en eindgebruikers
Governance
ESRS G1: Zakelijk gedrag
Dubbele materialiteit is een begrip dat vaak voorbijkomt als het gaat over duurzaamheidsrapportages en hier rekening mee houden is zelfs verplicht vanuit de CSRD-richtlijn. Wat is het precies? Dubbele materialiteit wordt gebruikt om te bepalen of een specifiek duurzaamheidsthema al dan niet moet worden meegenomen in de uiteindelijke rapportage. Het gebruik ervan is belangrijk. Je wilt immers voorkomen dat je cruciale thema’s mist in je duurzaamheidsrapportage.
Om te bepalen of een duurzaamheidsthema mee moet worden genomen in de duurzaamheidsrapportage wordt er bij de CSRD-richtlijn gekeken of het specifieke thema “materieel” is. Is dat het geval? Dan dient het thema meegenomen te worden in het verslag. Materialiteit is dus een criterium om te bepalen of een thema van speciaal belang is. Er zijn twee typen materialiteit:
Door duurzaamheidsthema’s te toetsen aan de hand van twee typen materialiteit, ben je er zeker van dat je een volledig beeld krijgt van de relatie tussen jouw organisatie en haar omgeving.
Impact materialiteit gaat over de feitelijke of potentiële invloed dat een bepaald milieuthema heeft – of kan hebben – op het milieu of op mensen. De tijdspanne waarin dit effect plaatsvindt is hierbij niet van belang, of het nu over één of tien jaar gebeurt maakt dus niet uit. Bovendien gaat het bij impact materialiteit om zowel positieve als negatieve effecten. Voorbeelden van thema’s met een mogelijk positief effect die onder materiële impact kunnen vallen zijn:
Thema’s die impact materieel zijn en een negatieve invloed hebben, kunnen bijvoorbeeld zijn:
Bij financiële materialiteit gaat het over de impact dat een duurzaamheidsthema heeft – of kan hebben – op de financiële situatie van jouw bedrijf. Ook hierbij kan het effect zich op zowel korte, middellange als lange termijn voordoen. Bovendien kan de impact ook bij financiële materialiteit zowel positief als negatief zijn. Voorbeelden van mogelijke financieel materiële thema’s met positieve impact:
Financieel materiële thema’s met een negatieve impact kunnen bijvoorbeeld zijn:
Kortom, het gaat bij impact materialiteit om de invloed die de omgeving (e.g. het duurzaamheidsthema) uitoefent op het milieu en/of de mens. En bij financiële materialiteit staat de impact die de omgeving heeft op de financiële situatie van het bedrijf centraal. Impact materialiteit wordt daarom ook wel het “inside-out” perspectief genoemd en financiële materialiteit het “outside-in” perspectief.
Let op: Of een thema daadwerkelijk als materieel moet worden beschouwd, is echter afhankelijk van zowel de ernst van de eventuele gevolgen als van de waarschijnlijkheid dat deze gevolgen daadwerkelijk plaats zullen vinden. Houd hier dus rekening mee bij het al dan niet meenemen van een milieuthema.
Wanneer je de dubbele materialiteitsbeoordeling hebt toegepast op een specifiek milieuthema en je bent tot de conclusie gekomen dat het thema materieel is, dan is het zaak dat je alle informatie verzamelt over dit thema die relevant is voor de rapportage. Welke informatie dit precies is, staat beschreven in de verschillende ESRS.
Zoals eerder gezegd, dienen organisaties die in 2024 aan de CSRD moeten voldoen, al in 2022 stappen te zetten om per 1 januari 2023 data te kunnen gaan verzamelen. Dat betekent dat er snel gekeken moet worden naar het op- of bijstellen van het duurzaamheidsbeleid en bijbehorende strategie en (monitoring en verbetering van) de duurzaamheidsprestaties. Als gevolg daarvan moeten bedrijven maatregelen treffen, processen en systemen inrichten voor dataverzameling o.b.v. duurzaamheidsindicatoren en ook de kwaliteit van de data borgen. Dit alles vormt de basis voor de rapportage.
Dat er een verplichting is moge duidelijk zijn, maar waar en hoe begin je als organisatie? Ons advies is om eerst in kaart te brengen wat de huidige processen, diensten, producten en systemen binnen je organisatie zijn en hoe groot de impact daarvan is op milieu- en duurzaamheid, wat hoge energiekosten veroorzaakt, wat verplicht is of problemen geeft met oog op wet- en regelgeving etc. Kortom, breng de prioriteiten in kaart en verschaf zo inzicht.
Nadat er inzicht is gecreëerd, kun je bijvoorbeeld een nulmeting (laten) uitvoeren. Van daaruit kun je na gaan denken over oplossingen: wat is interessant en wat is de beste optie? Neem daarin bijvoorbeeld mogelijke subsidieregelingen mee, maar het kan bijvoorbeeld ook interessant zijn om aan de slag te gaan met een managementsysteemnorm op gebied van milieu- en energiemanagement (denk aan ISO 14001, ISO 50001, CO2 Prestatieladder etc.). Dat borgt dat je enerzijds aan de slag gaat met energieprestaties, maar anderzijds ook kosteneffectief bezig kunt zijn. Want hoe dan ook, je gaat wijzigingen aanbrengen in de structuur van je organisatie om het potentieel van duurzaamheid zo volledig mogelijk te benutten.
Bovenstaande klinkt eenvoudig, maar kan in de praktijk knap lastig zijn. Zeker als je er niet eerder mee te maken hebt gehad. Om je op weg te helpen hebben we bij CertificeringsAdvies Nederland de duurzaamheidsscan ontwikkeld: een praktische tool waarmee jouw organisatie direct inzicht krijgt in relevante prestaties op gebied van duurzaamheid en de verbeterkansen die daaruit voortvloeien. Resultaat is een praktisch ingestoken rapport met advies over de te nemen stappen.
Mocht je al verder zijn en concreet aan de slag willen, al dan niet met behulp van een norm, zoals ISO 14001, ISO 50001 in of anders, of wil je juist advies over de te nemen stappen? Neem dan gerust contact met ons op. Onze milieuadviseurs helpen je graag op weg!
Het bijhouden van geldende regels, eisen en verplichtingen hoeft geen hoofdpijndossier te zijn. Met de juiste combinatie van overzicht, inzicht en borging verandert compliance van een verplicht nummer in een strategisch voordeel. Bij CAN Comply staan we naast je, zodat jouw organisatie altijd voorbereid is.
Wil jij ook grip op je compliance? Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek en ontdek hoe wij jouw organisatie kunnen ondersteunen.
![Van uitvraag naar impact: meer resultaat uit aanbestedingen [klantcase]](https://www.cancomply.nl/app/uploads/2026/02/Klantcase-ministerie-van-financien-1024x683.png)
In opdracht van het Ministerie van Financiën toetste CAN Comply aanbestedingscontracten op marktconformiteit en praktische uitvoerbaarheid. De rapportages fungeerden als onafhankelijke spiegel voor het aanbestedingsteam en droegen bij aan scherpere uitvragen en betere marktwerking.
Groei brengt kansen, maar ook complexiteit. En juist dan is de vraag hoe je grip houdt op kwaliteit zonder te verzanden in overleg, regels en controle.
Duurzaam ondernemen is aan de orde van de dag. Maar wat is het belang? En waar start je?
